Zincafé pilot Lelystad: Zingeving in het hart van de samenleving
“Ik droom van een plek waar je zomaar even binnenloopt. Waar zingeving geen luxe is, maar vanzelfsprekend. Waar een goed gesprek net zo gewoon is als een kop koffie. Waar jong en oud welkom zijn. Een plek waar je mag twijfelen, zoeken, delen.”
Met deze woorden gaf Frans Vrijmoed tijdens een ambassadeursbijeenkomst zijn visie op zingeving in de thuissituatie. Zijn droom? Een netwerk van Zincafés in elke gemeente van Flevoland. Laagdrempelige ontmoetingsplekken voor zingeving, gesprek en gemeenschap. Een uitnodiging aan inwoners én zorgprofessionals om elkaar te vinden rond levensvragen die ons allemaal raken. Deze droom begint nu vorm te krijgen.
Vanuit een zorgethisch perspectief – gebaseerd op de vijf fasen van zorg van Joan Tronto (2013) – verkent Frans Vrijmoed in dit artikel de opzet, motivatie en bredere betekenis van het initiatief.
Binnen het Centrum voor Levensvragen (CvL) Flevoland is namelijk een veelbelovende pilot opgezet: het Zincafé in Lelystad. Vanuit een zorgethisch perspectief – gebaseerd op de vijf fasen van zorg van Joan Tronto (2013) – verkennen we in dit artikel de opzet, motivatie en bredere betekenis van het initiatief.
1. Caring about – Aandacht hebben voor wat nodig is
In de praktijk signaleren we een duidelijke behoefte aan meer toegankelijke geestelijke verzorging thuis (gv-thuis) – voor iedereen, op elk moment in het leven. Die behoefte overstijgt de huidige kaders van de VWS-regeling. Vanuit het CvL zien we drie aanvullende noden:
- De wens om verder te kunnen praten dan een beperkt aantal gesprekken;
- Behoefte aan ondersteuning ongeacht leeftijd;
- Een plek waar je zonder afspraak kunt binnenlopen.
Het Zincafé is een antwoord op deze vragen. Een vaste dag in de maand, een open deur, een thematisch programma geleid door een geestelijk verzorger. Voor iedereen die even wil stilstaan, verdiepen, verbinden.
2. Taking care of – Verantwoordelijkheid nemen
Zingeving hoort thuis in het sociaal domein, net zo vanzelfsprekend als lichamelijke of psychische zorg. Als CvL Flevoland voelen wij de verantwoordelijkheid om dit besef te versterken. Niet alleen door er te zijn voor mensen met zingevingsvragen, maar ook voor de zorgverleners – formeel en informeel – die hier dagelijks mee te maken hebben.
Inclusiviteit is een kernwaarde. Het Zincafé is toegankelijk voor mensen met een beperking en voor mensen met een smalle beurs – zo zijn twee consumpties altijd kosteloos.
3. Care giving – Zorgen met deskundigheid
Deze verantwoordelijkheid krijgt vorm in samenwerking met Humanitas Flevoland. Samen geven we invulling aan het Zincafé, met ondersteuning van vrijwilligers door geestelijk verzorgers van het CvL via scholing, intervisie en coaching-on-the-job.
De pilot start in Lelystad, in samenwerking met Humanitas Lelystad-Dronten (Jarno Hoving). Het café is een open inloopmoment van twee uur per maand. De ambitie is helder: een Zincafé in alle zes Flevolandse gemeenten.
4. Care receiving – Respons krijgen op het aanbod
We willen weten of het café daadwerkelijk voorziet in een behoefte. Daarom zetten we in op impactmeting, casestudies en reflectie. Centraal daarbij staat een open sfeer, waarin geestelijk verzorgers en Humanitas-medewerkers intersectioneel sensitief participeren.
Luisteren, leren en aanpassen zijn essentieel voor het welslagen van deze pilot.
5. Caring with – Samen zorg dragen
De vijfde zorgethische fase vraagt om solidariteit en samenwerking. Het Zincafé wil niet alleen een plek zijn voor bezoekers, maar ook een steunpunt voor zorgverleners en een verbindende schakel tussen lokale organisaties die met zingeving werken.
De gemeente is hierin een belangrijke partner. Gemeente Lelystad toont in haar subsidiebeleid dat ze inzet op samenwerking en ontschotting – precies de koers die het Zincafé wil versterken.
Tot slot: meedromen, meedoen
De pilot in Lelystad is ambitieus én kleinschalig. We werken daarom pragmatisch, met een gefaseerde aanpak. Wat direct haalbaar is, doen we nu. Wat wenselijk is, bouwen we stap voor stap op.
Frans Vrijmoeds droom is geen solo-visioen. Het is een uitnodiging aan ons allemaal: professionals, vrijwilligers, beleidsmakers en bewoners.
Droom je mee? Denk je mee? Doe je mee?
Heb jij vragen, ideeën of wil je bijdragen aan de verdere ontwikkeling van het Zincafé?
We horen het graag! Je kunt contact met ons opnemen via flevozin@gmail.com.
