Overzicht: opbrengsten werkgroepen en onderzoeksgroepen Kenniswerkplaats 2021-2024
In 2021-2023 zijn er drie werkgroepen actief geweest binnen de Kenniswerkplaats Zingeving:
- Kennisinfrastructuur
- Interdisciplinaire samenwerking in de praktijk van GV
- Innovaties in leren en opleiden van geestelijk verzorgers
In 2024 zijn deze drie samen verder gegaan in de werkgroep 'Kennisinfrastructuur', ter overbrugging naar de huidige versie van de Kenniswerkplaats Zingeving.
Daarnaast waren er twee onderzoeksgroepen actief:
- Werkgroep onderzoek naar GV Thuis (2021-2024)
- Werkgroep onderzoek naar Zorg voor Zingeving (2022-2024)
Werkgroep en leden | Beschrijving | Uitkomsten |
Werkgroep Kennisinfrastructuur:Leden 2021-2023:
Leden 2024:
| De werkgroep kennisinfrastructuur hield zich in 2021-2023 bezig met het opbouwen van kennisprocessen, de Kennisagenda GV Thuis en het ontwikkelen van een plan voor vindplaatsen van kennisproducten. In 2024 hield deze werkgroep zich bezig met:
Vanuit deze werkgroep werden ook de landelijke ontwikkelingen rondom GV thuis en ZvZ thuis nauwlettend gevolgd en uitgewisseld. Bijvoorbeeld rondom de expertisefunctie geestelijke verzorging thuis (zie ook hier) en de totstandkoming van de VSCL.
|
|
Werkgroep Interdisciplinaire samenwerking in de praktijk van GVLeden 2021-2023:
| De werkgroep samenwerken had als focus het versterken van de interdisciplinaire samenwerking van GV Thuis met andere professionals in de thuissituatie (Zorg voor Zingeving Thuis). |
|
Werkgroep Innovaties in leren en opleiden van geestelijk verzorgersLeden (2021-2023):
| Deze werkgroep werd gericht voor het versterken van innovaties in leren, zowel in de Kenniswerkplaats (in de leernetwerken) als in de opleidingen geestelijke verzorging. | Er zijn twee rapportages opgesteld; deze zijn beide opvraagbaar via info@kenniswerkplaatszingeving.nl. Het betreft hier rapportages van:
|
Onderzoek naar GV ThuisLeden:
| De werkgroep onderzoek GV Thuis deed onderzoek naar de doelen, behoeften, werkwijzen en uitkomsten van geestelijke verzorging in de thuissituatie. Daarvoor werd gebruik gemaakt van bestaande literatuur en data, en werd in samenwerking met de leernetwerken nieuwe data verzameld. In het onderzoek werd het perspectief meegenomen van cliënten, geestelijk verzorgers en en andere professionals. Het onderzoek heeft twee lijnen:
|
Visser, A., Damen, A., Schuhmann, C., Rosie, X. J. S., Muthert, H., Olsman, E., van Zundert, M., & Jacobs, G. (2025). Development of the Dutch Chaplaincy Outcome Measure. Religions, 16(6), 742. https://doi.org/10.3390/rel16060742 Visser, A., Damen, A., & Schuhmann, C. (2023). Goals of chaplaincy care: a scoping review of Dutch literature. Journal of Health Care Chaplaincy, 29(2), 176–195 Damen, A., Visser, A., Schuhmann, C., Rosie, S., Zundert, M. van, Jacobs, G., Muthert, H., & Olsman, E. (2024). Doelen van geestelijke verzorging in de thuissituatie. Tijdschrift Geestelijke Verzorging, 27(116), 22–32. Damen, A., Schuhmann, C., Rosie, X. J. S., van Zundert, M., Jacobs, G., Muthert, H., Olsman, E., & Visser, A. (2025). The Contribution of Chaplaincy to Primary and Community Care: A Semi-Structured Interview Study With Clients. Journal of Primary Care and Community Health, 16 Rosie, X. J. S. (Sujin), Visser, A., Damen, A., Olsman, E., Schuhmann, C., Jacobs, G., van Zundert, M., & Muthert, H. (2025). Goals and outcomes of chaplaincy in varying outpatient, primary, and community care contexts. Journal of Health Care Chaplaincy, 1–15 Damen, A., Visser, A., Schuhmann, C. M., Rosie, X. J. S., Van Zundert, M., Jacobs, G., Muthert, J. K., & Olsman, H. J. (2024). Doelen van geestelijke verzorging in de thuissituatie: Empirisch onderzoek bij geestelijk verzorgers, cliënten en collega's van geestelijk verzorgers. Tijdschrift Geestelijke Verzorging, 27(116). |
Onderzoek naar Zorg voor Zingeving Thuis
| Deze werkgroep deed overkoepelend onderzoek naar zorg voor zingeving in de thuissituatie, verdeeld over drie onderzoekslijnen (2022-2024). Deze lijnen worden uitgevoerd door de bestaande uit onderzoekers van de Universiteit voor Humanistiek (UvH), Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en de Protestantse Theologische Universiteit (PThU). | Langs drie onderzoekslijnen heeft overkoepelend onderzoek plaatsgevonden, onder andere via nog lopende promotietrajecten. Diverse (overkoepelende) artikelen zijn in voorbereiding. Publicaties vanuit deze onderzoekslijnen komen komende jaren beschikbaar. Een aantal leden hebben veel tijd geïnvesteerd in de totstandkoming van de behoeftenonderzoeken van de brancheprojecten en de kennissyntheses. Zie het overzicht daarvan op deze pagina. Onderzoekslijn 1: Zingevingsbehoeften Deze onderzoekslijn levert kennis over zingeving en zingevingsbehoeften bij diverse cliënt- en beroepsgroepen, aan de hand van de vragen: “Welke zingevingsbehoeften en zorgbehoeften op het gebied van zingeving ervaren cliënten en zorgverleners? Welke procedures en instrumenten zijn geschikt om zingevingsbehoeften van cliënten in kaart te brengen?” Dit onderzoek wil bijdragen aan de inhoudelijke en methodologische theorievorming over zingeving. Onderzoekslijn 2: Differentiatie Deze onderzoekslijn levert kennis over praktijken van interdisciplinaire samenwerking en de benodigde differentiatie in rollen tussen professionals, cliëntgroepen of zingevingsthema’s binnen specifieke contexten (van de leernetwerken). Het gaat hier ook om de vraag naar verheldering van rollen van professionals die zij ten opzichte van elkaar innemen als zij zorg voor zingeving bieden en de differentiatie van cliëntgroepen. Hiertoe is onder andere een vergelijking gedaan van de activiteiten en ervaringen in de leernetwerken in combinatie met het effectonderzoek, en aangevuld met ander onderzoek. Onderzoekslijn 3: Expertiseontwikkeling Deze onderzoekslijn levert kennis over generieke en specifieke elementen van onderwijsmodulen en over benodigde expertise van onderwijsgevenden in diverse opleidingen.
|
Overkoepelend verschenen:
- in maart 2025 een ‘Kenniswerkplaats special’ van het Tijdschrift voor Geestelijke Verzorging, met artikelen vanuit leernetwerken en brancheprojecten, zie de online uitgaven hier.
- Jacobs, G. (2025). Reflections on the Undercurrent of Participation in Collaborative Action Research: Power Dynamics and the Unsaid. International Journal of Qualitative Methods, 24, 16094069251406158.
- Jacobs, G. & Baarda, J. (2026). Veranderen door participatie. De Kenniswerkplaats Zingeving en Geestelijke Verzorging. In: Van Steden, R., Schuiling, G., Mulder, J.S. (red). Impact met actieonderzoek. Een werkwijze in vele disciplines, pp. 191-204.
De werkgroepen werden aangestuurd vanuit het kernteam, bestaande uit de voorzitter van de Kenniswerkplaats prof. dr. Gaby Jacobs en hoofdonderzoeker Carmen Schumann vanuit de Universiteit voor Humanistiek als penvoerder van de Kenniswerkplaats. Samen met prof. dr Erik Olsman (Protestantse Theologische Universiteit), prof. dr. Hanneke Muthert en hoofdonderzoeker dr. Anja Visser-Nieraeth (Rijksuniversiteit Groningen) en ir. Veronique Vaarten (Wmo Radar). Jorika Baarda nam als projectmanager hieraan deel.
Alle samenwerkingspartners (2021-2024) op een rij:
- Universiteiten: Universiteit voor Humanistiek (penvoerder), Protestantse Theologische Universiteit, Radboud Universiteit, Rijksuniversiteit Groningen, Tilburg University, Vrije Universiteit Amsterdam en het samenwerkingsverband van universiteiten: Universitair Centrum voor Geestelijke Verzorging (UCGV)
- UMC's: Leids Universitair Medisch Centrum, Radboud UMC, UMC Utrecht
- Hogescholen: Fontys Hogeschool, Hogeschool Rotterdam, Hogeschool VIAA, Hogeschool Windesheim
- Beroepsverenigingen: Vereniging van Geestelijk VerZorgers (VGVZ), V&VN, Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV)
- Praktijkorganisaties in zorg en welzijn: Vereniging Samenwerkende Centra voor Levensvragen (SCL), Projectgroep GV Thuis/Agora, WMO Radar, Stichting Storytelling Centre, Gezondheidscentrum Levinas, Jeugdhulp Friesland, 't PGCJ
