Dag, Is er iemand met specifieke expertise in begeleiding van angst rondom overlijden?
Enerzijds de angstgevoelens die kunnen voorkomen bij de terminaal zieke en diens naasten, anderzijds zou een deel ook kunnen gaan over de angst van vrijwilligers zelf die met allerlei situatie in aanraking komen.
Hoi Marjolein,
Ik herinner me dat we onder jouw leiding (in 2022?) moreel beraad hebben geoefend, was mooi.
Misschien is Attitudinal Healing in dit verband interessant voor je.
Attitudinal healing is een gezamenlijke oefening om in jezelf de omslag van angst naar liefde te maken. M.i. is deze benadering open naar alle kanten, religieus en niet-religieus. Zie verwijzing hieronder. Het maken van die omslag is een levenslang leerproces. Men zegt weleens ‘leven is oefenen om te sterven’. De stervensfase is m.i. een ‘snelkookpan’ omdat je in die ultieme crisis in heel korte tijd dat leerproces kunt doorlopen, als je daar open voor staat. Dat kan worden begeleid, bijvoorbeeld met verhalen van mensen met een BDE, met mindfulness etc. Zie https://www.vanharttothart.org/over/wat-is-ah/
Het zijn 2 heel verschillende dingen: Angst voor de dood kun je niet wegnemen of oplossen, dan kun je alleen maar nabij zijn, troosten, begrijpen, en hooguit proberen "bent u gelovig, dan mag u geloven dat u naar een mooie plek gaat" "gelooft u niet in dat er nog iets is? kunt u terugkijken op een mooi leven, bent u dankbaar? dan mag het doek vallen, het licht uit".
Angst voor pijn of angst om te falen kunnen we wegnemen: Er is pijn-medicatie, palliatieve sedatie (die de dood niet versneld, dat proces gaat vanzelf en ga je niet versnellen of vertragen),
en angst om te falen kun je wegnemen door duidelijk afspraken te maken wat mag en kunt u wel, wanneer roept u hulp in. Dat in het kort, alles is natuurlijk context-afhankelijk.
Dag Marjolein, Gaat het om een specifieke vraag bij jullie in de regio? Je kunt op de website van het landelijk expertisecentrum sterven kijken. Daar is een database met meerdere personen in het land gespecialiseerd in stervensbegeleiding.
Een aanrader is het boek Bang voor kanker van Goedele van Edom. Aangezien het woord kanker alleen al geassocieerd wordt met de dood, is dit boek ook leerzaam voor andere situaties waar de dood het leven binnen komt.
Goedele spreekt over angst die vele vrezen kent, en hoe helpend het kan zijn te verkennen welke vrees onder de angst leeft. Van daaruit kun je onderzoeken waar ieder in zijn eigen positie - zieke, naaste, of hulpverlener - mee gesteund zou kunnen zijn.
