Sociaal werker of vrijwilliger, wat kun jij doen voor zingeving?

Wat speelt er onder de vraag? 

Tijdens het webinar werd duidelijk dat zingeving en levensvragen vaak beginnen in gewone situaties. Een klacht die blijft terugkomen, iemand die zich terugtrekt, een gesprek dat anders loopt dan verwacht. Juist in het werk van sociaal werkers en vrijwilligers schuilt daar vaak een diepere laag onder. 

De verhalen van Femke Schuiling (opbouwwerker én masterstudent Geestelijke Verzorging) en Farida Boutrid (vrijwilliger en verpleegkundige) maakten dat invoelbaar en concreet. 

Niet elke vraag vraagt om een oplossing – praktijkvoorbeeld sociaal werk 

Femke Schuiling liet zien hoe mensen vaak worden doorverwezen met een praktische hulpvraag, terwijl er in werkelijkheid iets anders speelt: verlies van gezondheid, van werk, of van een dierbare. 

Een voorbeeld dat zij deelde, maakte dat pijnlijk duidelijk. In het ziekenhuis sprak zij een man die net een zware operatie had ondergaan, terwijl zijn vrouw thuis op sterven lag. Hij kon weinig anders dan huilen. Femke voelde zich machteloos, ze kon niets oplossen. Ze bleef bij hem zitten. Juist dat bleek van betekenis. 

Haar verhaal laat zien: levensvragen vragen niet in de eerste plaats om oplossingen, maar om aandacht. Voor professionals betekent dit dat je soms vertraagt en blijft, in plaats van direct te handelen. 

Vertrouwen als vertrekpunt  - praktijkvoorbeelden vrijwilligerswerk 

Farida Boutrid bracht een ander perspectief, waarin vertrouwen en aansluiting centraal staan. In haar werk binnen de Marokkaanse gemeenschap begint het niet met praten over levensvragen, maar met ontmoeten: samenkomen, thee drinken, elkaar leren kennen. 

Zo vertelde ze over een oudere vrouw die een creatieve activiteit afwees en het “kinderspel” noemde. Voor Farida was dat geen weerstand, maar een signaal. Veel vrouwen hebben nooit ruimte gehad voor hobby’s of ontspanning. Dan voelt zo’n activiteit vreemd. Door niet te overtuigen, maar aan te sluiten en geduld te hebben, ontstond er langzaam ruimte voor contact. 

In een ander voorbeeld vertelde zij over een dochter die intensief voor haar moeder met dementie zorgde. De zorg drukte zwaar, maar door schaamte en verwachtingen binnen de familie bleef dit lang onuitgesproken. Pas toen zij herkenning vond bij anderen, durfde ze te delen hoe zwaar het was. 

Deze verhalen laten zien: soms ligt de eerste stap niet in een oplossing, maar in het doorbreken van isolement en het creëren van een veilige plek. 

Zingeving zit al in je werk 

Zingeving is geen extra taak. Het zit in alledaagse momenten: in aandacht, in vertraging en in het echt aansluiten bij de ander. Daar maak jij het verschil. 

Wat kun jij morgen doen? 

Herken je dit uit je eigen werk? 

Je hoeft het niet groot te maken. 

• Neem iets meer tijd in een gesprek 
• Stel één vraag extra en luister naar wat erachter zit 
• Durf stil te zijn, zonder direct te handelen 
• Kijk eerst wat iemand nodig heeft, vóór je iets aanbiedt 

Zingeving begint vaak klein. 

Donderdag is de Dag van de Levensvragen, een mooi moment om daar bewust ruimte voor te maken. 

Meer weten of aan de slag? 

• Kijk welk Centrum voor Levensvragen bij jou in de buurt zit op: www.geestelijkeverzorging.nl/thuis 
• Hier vind je meer informatie over het Afstemmingsmodel voor zingeving bij thuiswonende ouderen 
• Er is steeds meer aandacht voor het inbedden van zingeving in het onderwijs van zorg en welzijn (mbo, hbo, wo). Met de Kenniswerkplaats zijn we daar mee aan de slag. Bekijk hier een overzicht van wat er al beschikbaar is: Toolkit: zingeving inbedden in onderwijs zorg en welzijn (MBO, HBO, WO) | Kennisplein Zingeving. Komende tijd wordt dit verder uitgebreid!