Verpleeger of verzorger, wat kun jij doen voor zingeving?

Op 22 juni vond het webinar 'Verpleging en verzorging: zingeving en levensvragen in de praktijk' plaats. Aan de hand van praktijkvoorbeelden lieten docent/onderzoeker Anita Zandbergen en wijkverpleegkundige/student Ilona Bak van Viaa Hogeschool zien hoe zingevingsvragen vaak verborgen liggen in gewone zorgmomenten.

Wat speelt er in de zorgpraktijk?

Tijdens het webinar werd duidelijk dat zingeving en levensvragen vaak beginnen in gewone situaties. In een opmerking die iemand blijft herhalen. In een vraag die op het eerste gezicht praktisch lijkt. Of in een stilte die net iets langer duurt dan je verwacht.

Juist in de dagelijkse zorg, waarin veel draait om doen en doorgaan, schuilt vaak een diepere laag.

De verhalen en praktijkvoorbeelden van Anita Zandbergen en Ilona Bak maakten dat invoelbaar en herkenbaar.

Niet elke vraag vraagt om een oplossing

Anita Zandbergen liet zien hoe zingeving vaak verscholen zit in alledaagse zorgmomenten. Het gaat niet alleen over grote levensvragen, maar juist over wat voor iemand van waarde is: contact, ritme, zelfstandigheid, ergens bij horen.

Een voorbeeld dat zij deelde, maakte dat concreet. Een man wilde per se op donderdag vroeg geholpen worden met zijn steunkousen. In eerste instantie leek dat een praktische vraag. Pas toen er werd doorgevraagd, werd duidelijk waarom dat moment zo belangrijk was: op donderdag was er markt. Daar ontmoette hij mensen. Het gaf hem iets om naar uit te kijken. Door hem te helpen zelf zijn steunkousen aan te doen, bleef dat mogelijk.

Een kleine verandering, met grote betekenis.

Haar verhaal laat zien: achter een praktische vraag kan iets veel groters schuilgaan. Voor professionals betekent dit dat het helpt om soms één stap verder te kijken en te vragen wat er echt toe doet voor iemand.

Vertrouwen en aanwezigheid

Ilona Bak liet zien hoe belangrijk het is om niet meteen in oplossingen te schieten, maar eerst aanwezig te zijn. Zij vertelde over een cliënt met ernstige COPD. Praten kostte moeite, maar de behoefte om gezien te worden was groot. Ilona ging bij haar zitten, nam de tijd en liet de stilte bestaan. Soms werd er weinig gezegd. Ze dronken samen koffie. Juist in die momenten ontstond er rust en contact. Vanuit die rust kwam er later ruimte voor wat er werkelijk speelde en kon er ook ondersteuning van een geestelijk verzorger worden ingezet.

In een ander voorbeeld werd duidelijk hoe gemakkelijk je een vraag te snel praktisch maakt. Iemand die zijn baan verliest door ziekte heeft niet alleen behoefte aan invulling van de dag, maar ook aan erkenning van wat er verloren is gegaan. Deze voorbeelden laten zien: niet alles hoeft opgelost te worden. Soms zit de betekenis juist in blijven, luisteren en verdragen wat moeilijk is.

Zingeving zit al in je werk

Zingeving is geen extra taak. Het zit in alledaagse momenten: in even gaan zitten, in echt luisteren, in aansluiten bij wat voor de ander belangrijk is. Daar maak jij het verschil.

Wat kun jij morgen doen?

Herken je dit uit je eigen werk? Je hoeft het niet groot te maken.

• Neem iets meer tijd in een gesprek
• Stel één vraag extra en luister naar wat erachter zit
• Durf stil te zijn, zonder direct te handelen
• Ga even zitten in plaats van te blijven staan

Zingeving begint vaak klein.

Donderdag is de Dag van de Levensvragen, een mooi moment om daar bewust ruimte voor te maken. Op deze pagina vind je een overzicht van wat je kunt doen.

Meer weten of aan de slag?

• Kijk welk Centrum voor Levensvragen bij jou in de buurt zit op: www.geestelijkeverzorging.nl/thuis
• Materialen en voorbeelden vind je via Kennisplein Zingeving en Agora
• Overweeg om een geestelijk verzorger uit te nodigen in je team

Samen maken we zingeving zichtbaar en bespreekbaar.